Yapay zekâ ve analiz

Yapay zekâ işletme asistanı Mizan: işletme verilerinize Türkçe soru sorun

Mizan, BalanceBey'in işletme asistanıdır: satış, kasa, stok ve cari sorularınızı Türkçe yanıtlar, hesabın dayanağını gösterir, siz onaylamadan kayıt açmaz.

Çoğu işletme sahibi raporu sevmez, cevabı sever. "Bugün ne kadar sattık?", "Hangi ürün bitmek üzere?", "Ay sonunda kasada para kalacak mı?" gibi soruların cevabı aslında sistemde vardır, ama ekrandan ekrana gezip süzgeç kurmadan bulunmaz. BalanceBey'in işletme asistanı Mizan bu mesafeyi kısaltmak için yapıldı. Sorunuzu günlük dille yazarsınız, Mizan cevabı kendi kayıtlarınızdan getirir ve hesabın neye dayandığını aynı görüşmede gösterir. Bu yazıda Mizan'ın neyi yaptığını, neyi bilerek yapmadığını ve işletmenizde ilk hafta nasıl kullanabileceğinizi anlatıyoruz.

Rapor ekranı yerine soru: Mizan nasıl çalışır?

Mizan, sol menüde Anasayfa grubunun altında yer alır. Açtığınızda karşınıza bir sohbet alanı çıkar; konuşur gibi yazarsınız: "Bugün ne kadar satış yaptım?", "Bu ayın giderlerini göster", "Vadesi geçen gelirler". Dönem belirtmek için "bugün", "dün", "bu hafta", "bu ay" ya da "son 7 gün" yazmanız yeterlidir. Belirli bir kaydı arıyorsanız adını tırnak içinde yazarsınız, örneğin "Kola 330 ml" stoğu.

Ne soracağınızı bilmediğiniz günler için konu başlıkları hazırdır: satışlar, kasa ve nakit, stok, gelir ve gider, müşteri ve cariler, bir de "Bugün ne yapmalıyım?". Her başlığın altında tek dokunuşla sorulabilecek örnek sorular bulunur. Bir cevabı okuduktan sonra Mizan konuya uygun en fazla üç takip sorusu önerir; böylece ciroya baktıktan sonra en çok satan ürünlere, oradan kritik stoğa geçmek bir dokunuş sürer.

Soru anlaşılmadığında boş bir hata mesajı yerine yazdığınız kelimelere göre yeniden sorma örnekleri gelir. "Satış" geçen bir soruda ciro ve en çok satanlar, "kasa" geçen bir soruda kasa hareketleri önerilir. Kullanıcıyı doğru soruya yönlendirmek, cevabı tahmin etmekten daha dürüst bir yoldur.

Mizan asistanına sorulan vadesi geçen gelirler sorusu ve yanıtı
"Vadesi geçen gelirleri göster" sorusuna Mizan 5 kayıt ve toplam 13.740,00 TL açık tutarla cevap veriyor, en büyük kalemi işaret ediyor ve altında üç takip sorusu öneriyor; sağda günün özeti duruyor. (Demo verisiyle çekilmiş gerçek ekran görüntüsü.)

Cevaplar kayıtlarınızdan gelir, rakam uydurulmaz

İşletme yazılımında yapay zekânın en büyük riski, kulağa doğru gelen ama hiçbir kayda dayanmayan bir rakam üretmesidir. Mizan bu riske karşı tasarlandı. Sorunuz anlaşıldıktan sonra cevap, satış, gelir, gider, kasa, stok ve cari kayıtlarınızdan sorgulanır; ekranda gördüğünüz tutarlar sistemin döndürdüğü değerlerdir ve sohbet katmanında yeniden hesaplanmaz.

Her cevabın hesap dayanakları görülebilir: hangi dönem, hangi kapsam, hangi kayıtlar. Liste cevaplarında kayıtlar "Detayı gör" bölümünde açılır. Bir satırın tutarına, miktarına ya da bakiyesine bakıp "bu nereden çıktı?" diye sorduğunuzda cevabı ayrı bir rapor ekranında aramazsınız. Stok satırlarında fiyat alanının satış fiyatı değil kayıtlı alış bedeli olduğu da gözetilir; yanlış anlaşılmaya açık değerler öne çıkarılmaz, ayrıntıda kalır.

Bu yaklaşım sektördeki genel eğilimle de örtüşüyor. Muhasebe ve işletme yazılımı üreticileri yapay zekâyı giderek "cevabı kendisi üreten" bir araç yerine doğrulanmış veriye doğal dille ulaşan bir katman olarak konumluyor ve açıklanabilirliği, yani bir sonucun nasıl bulunduğunu gösterebilmeyi, güvenin şartı sayıyor.

Mizan yanıtının dayandığı gelir kayıtları
"Detayı gör" açıldığında yanıttaki toplamın dayandığı gelir kayıtları tek tek listeleniyor: her satırda cari, açıklama, toplam ve kalan tutar ile kaydı açmak için "İncele" bağlantısı var. (Demo verisiyle çekilmiş gerçek ekran görüntüsü.)

Yetkiniz neyse Mizan'ın gördüğü de o

Mizan bir arka kapı değildir. Kullanıcı hangi verileri okuma yetkisine sahipse, seçili şubede hangi kayıtlar açıksa asistan da yalnızca onlarla çalışır. Konu başlıkları bu yüzden herkeste aynı görünmez; cari bakiyeleri okuma yetkisi olmayan bir kasiyerin ekranında cari konusu hiç çıkmaz.

Bu ayrım özellikle çok şubeli işletmelerde önemlidir. Şube müdürü kendi şubesinin cirosunu sorar, şirket sahibi şirket genelini görür. Aynı soru, sorana göre farklı ama her zaman yetkisine uygun bir cevap alır.

Kayıt açarken son söz sizde

Mizan yalnızca okumaz; "yeni gider oluştur" gibi bir istekle kayıt açma sürecini de başlatabilir. Ancak hiçbir kayıt siz onaylamadan yazılmaz. Asistan önce bir önizleme hazırlar: işlemden önceki ve sonraki durum, işlemin etkileri ve eksik alanlar varsa hangileri olduğu.

Önizlemenin bir geçerlilik süresi vardır. Onayı uzun süre bekletirseniz önizleme eskir ve yeniden hesaplanması gerekir; böylece arada değişen bir bakiye ya da stok miktarı eski bilgiyle kayda dönüşmez. Bağlantı onay anında koparsa işlemin sonucu ayrıca sorgulanır, aynı kayıt iki kez oluşmaz.

  • Önizleme: işlem öncesi ve sonrası durum ile beklenen etkiler
  • Eksik zorunlu alanlar tek tek istenir
  • Süresi dolan önizleme onaylanamaz, yeniden hesaplanır
  • Kopan bağlantıda işlem sonucu sorgulanır, çift kayıt oluşmaz

Soru yazmadan: genel bakış ve istatistikler

Her gün soru yazmak istemeyenler için Mizan'ın içinde hazır görünümler bulunur. Genel bakış, dikkat gerektiren kayıtları öne alır: önce bunlara bakın listesi, inceleme gerekçesiyle birlikte gelir. Öneriler durumlarına göre izlenir; etkin, ertelenen, uygulanan ve reddedilen öneriler ayrı ayrı süzülebilir, yani bir uyarıyı gördüğünüzü ve ne yaptığınızı kayıt altında tutarsınız.

İstatistikler görünümü satış, gelir, gider, kasa ve stok rakamlarını tek ekranda toplar. Dönemi bugün, bu hafta, bu ay, son 30 gün, bu yıl ya da özel aralık olarak seçersiniz. Hesaplar işletme gününe göre yapılır: gün gece yarısında, işletmenin kendi saat diliminde başlar ve bugün seçiliyse dönem şu ana kadar sayılır. Gece geç saatte kapanan bir işletmede rakamın bir gün kaymaması bu ayrıntıya bağlıdır.

Nakit planı: kendi varsayımlarınızla yarını görün

Kâğıt üzerinde kârlı olup kasada sıkışmak küçük işletmelerin en sık yaşadığı sorundur. Mizan'ın nakit görünümü kayıtlı tahsilat ve ödemelerinizi gün gün bir plana döker ve iki soruya cevap verir: dönem sonunda kasada ne kalacak ve nakit hangi gün eksiye düşüyor.

Plan sizin varsayımlarınızla kurulur. Örneğin vadesi geçmiş tahsilatların plana dahil edilip edilmeyeceğini siz seçersiniz; aynı planı iyimser ve temkinli varsayımla ayrı ayrı hesaplayıp sonuçları karşılaştırabilirsiniz. Hesabın sınırları ve kullanılan varsayımlar sonucun hemen yanında yazar. Bir tahminin neye dayandığını bilmek, tahminin kendisi kadar değerlidir.

Stok, müşteri, satış katkısı ve veri durumu

Stok görünümü inceleme gerektiren ürünleri ve ihtiyaç duyulan miktarı değerlendirir: gözlenen günlük talep, mevcut miktar ve planlanan ek miktar birlikte gösterilir, hesapta hangi varsayımın kullanıldığı açıkça yazılır. Müşteri görünümünde tipik alışveriş aralığı ve son alışverişten bu yana geçen süre izlenir; geri kazanılabilecek müşteriler iletişim izni dayanağıyla birlikte listelenir. Karşılaştırmadan belirgin şekilde ayrışan indirim kayıtları da ayrıca öne çıkar.

Satış katkısı görünümü satıştan geriye kalan tutarı maliyet dayanaklarıyla birlikte değerlendirir. Göstergeler görünümünde işletmeniz için önemli olan göstergeleri ve ağırlıklarını kendiniz seçersiniz. Veri durumu görünümü ise dürüstlüğün kendisidir: hangi analizin hazır olduğunu, hangisinin eksik dayanak yüzünden hesaplanamadığını söyler. Alış bedeli girilmemiş ürünlerde kârlılık hesabı yapılamıyorsa Mizan bunu bir rakam uydurarak değil, eksikliği göstererek bildirir.

İlk haftada Mizan'dan nasıl verim alınır?

İlk gün her akşam aynı üç soruyu sorun: bugünkü satışlar, kritik stoklar ve vadesi geçen gelirler. Bu alışkanlık gün sonu kontrolünü birkaç dakikaya indirir. İkinci adımda veri durumu görünümüne bakın; eksik alış bedeli ya da kritik seviye tanımı varsa önce onları tamamlayın, çünkü analizlerin kalitesi kayıtların kalitesini aşamaz.

Hafta sonunda nakit planını açın ve gecikmiş tahsilatları dahil ederek ve etmeyerek iki kez hesaplayın. İki sonuç arasındaki fark size tahsilat takibine ne kadar zaman ayırmanız gerektiğini gösterir. Mizan, BalanceBey'in temel katmanının parçası olarak rapor okuma yetkisi olan kullanıcıların menüsünde yer alır.

Özet çıkarımlar

  • Mizan soruları günlük Türkçeyle alır ve cevabı işletmenin kendi kayıtlarından getirir; rakamlar sohbet katmanında yeniden hesaplanmaz.
  • Her cevabın yanında dönem, kapsam ve kayıt dayanakları görünür.
  • Asistan kullanıcının yetkisi ve seçili şubeyle sınırlıdır.
  • Kayıt açan işlemler önizleme ve onay olmadan yazılmaz; süresi dolan önizleme onaylanamaz.
  • Nakit, stok, müşteri ve satış katkısı görünümleri varsayımlarını ve veri eksiklerini açıkça gösterir.
Mizan rakamları kendisi mi üretiyor?

Hayır. Mizan sorunuzu anlar ve cevabı satış, gelir, gider, kasa, stok ve cari kayıtlarınızdan sorgular. Gösterilen tutarlar sistemin döndürdüğü değerlerdir ve her cevabın yanında hesabın dayanağı yer alır.

Mizan benim onayım olmadan kayıt oluşturabilir mi?

Oluşturamaz. Kayıt açan istekler önce önizleme olarak hazırlanır; işlem öncesi ve sonrası durumu görüp onayladığınızda yazılır. Önizlemenin süresi dolarsa yeniden hesaplanması gerekir.

Çalışanlarım Mizan ile yetkileri dışındaki verileri görebilir mi?

Göremez. Mizan, kullanıcının okuma yetkisi olan verilerle ve seçili şubeyle sınırlı çalışır. Yetkisi olmayan konular kullanıcının ekranında hiç listelenmez.

Mizan'ı kullanmak için ayrı bir eklenti gerekir mi?

Mizan menüde rapor okuma yetkisi olan kullanıcılara görünür. Analizlerin kapsamı işletmenizde kullandığınız modüllere ve girilmiş kayıtlara göre değişir; veri durumu görünümü hangi analizin hazır olduğunu gösterir.

Bu yazı işinize yaradı mı?

Puanlar yükleniyor…

Puan verin

Yorumlar

    Yorum yazın

    Adınızla ya da bir takma adla yorum yapabilirsiniz. E-posta istemiyoruz. Yorumlar ekibimiz onayladıktan sonra yayınlanır.