Hırdavatçı kabloyu metreyle, kumaşçı kumaşı metreyle, şarküteri peyniri kiloyla, yapı market hortumu metreyle satar. Bu ürünlerin ortak sorunu, çoğu programın miktarı adet sanmasıdır: 500 metre kablo alınır, müşteriye 20,5 metre kesilir, ama kasa ya 20 ya da 21 yazar. Birkaç hafta sonra raftaki makara ile sistemdeki sayı birbirini tutmaz. Bu yazıda ölçüyle satılan ürünleri BalanceBey'de nasıl tanımlayacağınızı, kasada ondalık miktarla nasıl satacağınızı ve stoğun metre metre nasıl doğru kaldığını anlatıyoruz. Sonda ondalık miktarın bugün henüz kullanılamadığı yerleri de açıkça yazdık.
Adetle sayılan stok neden ölçüyle satılan üründe yanılır?
Adet mantığında her satış tam bir birimdir: bir şişe su, bir paket makarna. Metreyle ya da kiloyla satılan üründe ise satış miktarı müşterinin isteğine göre değişir. 20,5 metre kablo, 0,75 kilo beyaz peynir, 1,25 kilo domates gibi. Program yalnızca tam sayı kabul ediyorsa kasiyer ya miktarı yuvarlar ya da ürünü "1 adet" yazıp fiyatı elle değiştirir.
İki yolun sonucu da aynıdır. Yuvarlama her satışta küçük bir fark bırakır ve bu fark birikir: günde on müşteriye yarım metre fazla ya da eksik yazılması, ay sonunda makarada açıklanamayan metreler demektir. Fiyatı elle değiştirmek ise satış raporunu bozar, çünkü sistem 20,5 metre sattığınızı değil bir adet ve tuhaf bir birim fiyat sattığınızı bilir. Hangi ürünün ne kadar döndüğü, kârın nereden geldiği bu kayıtlardan okunamaz.
Doğru çözüm, ürünün ölçü birimini bir kez doğru tanımlayıp alıştan satışa ve iadeye kadar aynı birimle çalışmaktır. Alış 500 metre, satış 20,5 metre, kalan 479,5 metre olmalıdır.
Ürün kartında birimi doğru seçin
Her şey ürün kartında başlar. Market ürünü eklerken "Birim" alanına ürünün ölçü birimini yazarsınız. Alan serbest metindir ama yazarken öneri listesi açılır: Adet, Kg, Gr, Lt, Ml, Mt, M2, M3, Cm, Ton, Paket, Koli gibi. Kablo için Mt, peynir için Kg, sıvı için Lt seçmek yeterlidir.
Birim bir ölçü birimi olduğunda, yani metre, kilogram, gram, litre, mililitre, metrekare, metreküp, santimetre, ton ya da saat gibi bir değer seçildiğinde, o ürün için satışta ve stokta ondalık miktar açılır. Adet, paket ya da koli gibi birimlerde ise tam sayı kuralı korunur; yanlışlıkla 2,5 şişe su satılmaz. Alanın yanındaki bilgi simgesi bu kuralı kısaca hatırlatır.
Aynı formda satış fiyatı birim başına girilir: kabloda bir metrenin, peynirde bir kilonun KDV dahil fiyatı. "Son alış fiyatı (KDV hariç)" alanı da birim başına maliyettir. Teraziyle tartılan ürünler için "Tartılır ürün (terazi)" seçeneği ve "Terazi PLU kodu" alanı ayrıca bulunur; tartılır işaretli ürün, birimi ne yazılmış olursa olsun ondalık miktarla satılır.

Kasada ondalık miktarla satış
Satış ekranında ölçüyle satılan ürünü sepete eklemenin en hızlı yolu çarpan önekidir. Barkod alanına önce miktarı, ardından yıldız işaretini, sonra barkodu yazarsınız: "20,5*" ve ardından barkod okutulduğunda kablo 20,5 metre olarak sepete girer. Önek ürün adıyla da çalışır; "1,25*domates" yazmak da yeterlidir. Ondalık ayırıcı olarak virgül ya da nokta yazılabilir.
Sepette her satır kendi birimiyle görünür. Ekran görüntüsündeki örnekte kablo "20,5 Mt", beyaz peynir "0,75 Kg", domates "1,25 Kg", kola ise "2 Adet" olarak listeleniyor; birim fiyat da "₺42,50 / Mt" ya da "₺289,90 / Kg" biçiminde yazıyor. Satır tutarı miktar ile birim fiyatın çarpımıdır: 20,5 metre çarpı 42,50 TL, 871,25 TL eder. Eklemenin hemen ardından üstteki şerit ürünün adını, miktarını ve tutarını gösterir; yanlış okutma olduysa "Geri al" ile son ekleme kaldırılır.
Satır üzerindeki eksi ve artı düğmeleri miktarı birer birer değiştirir, miktar kutusuna ise doğrudan 20,5 gibi bir değer yazılabilir. Adetle satılan bir üründe aynı kutuya ondalık bir değer yazılırsa sistem bunu kabul etmez; çarpan önekiyle ondalık miktar okutulduğunda da "Bu ürün için miktar tam sayı olmalıdır" uyarısı çıkar.

Dokunmatik ekranda miktar penceresi ve yanlış okumaya karşı koruma
Klavye kullanmayan kasada miktarı değiştirmek için "Miktar" düğmesi ya da F4 kısayolu kullanılır. Açılan pencere seçili satırın adını ve birimini başlığa yazar, örneğin "Miktar (Mt)". Altındaki tuş takımında virgül tuşu yalnızca ölçüyle satılan üründe çalışır; adetli üründe virgüle basmak bir şey değiştirmez. Pencere seçili satırı, satır seçilmemişse son eklenen satırı hedefler; sepette hedef satır yoksa bir sonraki ürün için miktar çarpanı olarak açılır.
Ondalık miktarın en sinsi hatası binlik ayırıcıdır. "1.500" yazıldığında bunun bir buçuk kilo mu, bin beş yüz gram mı olduğu belli değildir. Miktar penceresi bu tür belirsiz girişleri kabul etmez ve "Miktarı binlik ayırıcı olmadan yazın" uyarısıyla 1500 ya da 1,5 biçiminde yazmanızı ister. Aynı kural iade tarafında da işler: bir satırın bir kısmı iade edilirken yazılan miktar binlik gruplamaya benziyorsa, ondalık miktar olduğunu onaylayan bir kutu işaretlenmeden talep gönderilmez.
Bu küçük kurallar kasada hızı düşürmez ama ay sonunda "bu satışta bin beş yüz kilo peynir mi satmışız" sorusunu ortadan kaldırır.

Stok: alıştan kalan miktara kadar aynı birim
Satış tamamlandığında satılan miktar şube stoğundan aynı birimle düşer. 500 metrelik kablo stoğundan 20,5 metre satılınca kalan 479,5 metre olur; ertesi gün 0,25 metrelik bir satış daha yapılırsa 479,25 metreye iner. Stok kayıtları ondalık miktarı olduğu gibi saklar, yuvarlamaz.
Mal girişinde de aynı hassasiyet geçerlidir. Stok kartındaki "Mevcut miktar" alanına, şubeler arası transfer formuna ve barkodla hızlı mal kabul penceresine ondalık miktar yazılabilir. Böylece tedarikçiden gelen 250 metrelik makara ya da 12,4 kiloluk teker peynir tam değeriyle stoğa girer. Hassasiyet üç ondalık hanedir; bu, kiloda bir gram, metrede bir milimetre demektir.
Kritik stok eşiği ise tam sayıyla tanımlanır. Kablo için "50 metrenin altına inince uyar" demek yeterlidir; eşiğin 49,5 olması pratikte bir şey değiştirmez. Alış fatura satırlarında da miktar ondalık girilebilir ve satıra birim kodu yazılır, böylece alış belgesi stokla aynı birimi konuşur.
Ondalık miktarın bugün kullanılamadığı yerler
Her ekranda ondalık miktar henüz yok, bunu açıkça yazmak isteriz. Restoran ve kafe tarafındaki masa adisyonu satırları ile toptan sipariş satırları bugün tam sayı miktarla çalışır. Bu iki akışta yarım porsiyon ya da 2,5 kilo sipariş girmek için ayrı bir ürün tanımlamak gerekir. Market, hırdavat, şarküteri ve manav gibi kasada satış yapan işletmeler için ise satış ekranı, stok ve fatura tarafı ondalık miktarı tam destekler.
Teraziler için bir not daha: tartı aletleri ölçü aletleri mevzuatına tabidir ve ticari satışta kullanılan terazinin muayeneli ve damgalı olması gerekir. BalanceBey terazinin yerine geçmez; tartılan miktarı satışa doğru birimle yansıtmanızı sağlar. Terazinizin damga durumunu kendi yetkili servisinizle takip edin.
Son olarak satış ekranının üst kısmındaki sepet özeti, karışık sepette kalem sayısının yanında toplam miktarı tek bir sayı olarak gösterir. Metre ve kilo farklı birimler olduğu için bu toplam yalnızca fikir verir; satır bazındaki miktarlar ve tutarlar esas alınmalıdır.
Özet çıkarımlar
- Ürün kartında birimi Mt, Kg, Lt gibi bir ölçü birimi seçmek, o ürün için kasada ve stokta ondalık miktarı açar.
- Kasada "20,5*barkod" yazmak ürünü 20,5 birim olarak sepete ekler; F4 miktar penceresi dokunmatik ekranda aynı işi görür.
- Satılan miktar stoktan aynı birimle düşer: 500 metreden 20,5 metre satılınca kalan 479,5 metredir.
- "1.500" gibi belirsiz girişler reddedilir; miktar 1500 ya da 1,5 olarak yazılır.
- Masa adisyonu ve toptan sipariş satırları bugün tam sayı çalışır.
Dayanaklar
- BalanceBey satış ekranı, ürün kartı ve stok ekranları (Kasım 2026 sürümü) Görseller bu sürümün kendisinden, gerçek müşteri verisi kullanılmadan örnek ürünlerle çekildi.
- BalanceBey geliştirme kayıtları: ölçüyle satılan ürünler ve ondalık miktar Ölçü birimi listesi, üç hane hassasiyet, çarpan öneki, belirsiz miktar denetimi ve masa adisyonu ile toptan sipariş satırlarındaki tam sayı sınırı bu sürümdeki kurallara dayanır.
- Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliği Ticari kullanımdaki tartı aletlerinin muayene ve damgalanması.
Yorumlar